MİLLİ MARŞ MESELESİNE DAİR

Dünyada başka hiçbir vasıta tasavvur edilemez ki musiki gibi bir an içinde kulaklardan kalplere inerek ruhlarda bir his ve heyecan dalgası, hatta bir ihtiras fırtınası uyandıracak kudrette bulunsun. Milli marşların memleket ve milliyet heyecanlarını tevlit ve terbiyede çok mühim birer âmil addedilmeleri bundandır. “Marseyez”in Fransız vatanperverliğini, “Doyçland” şarkısının Almanlık gururunu uyandırmakta ne kadar müessir olduklarını takdir için o milletler efradından bir kitlenin bunları nasıl terennüm ettiklerine bir defa şahit ve sâmi olmak kifayet eder. Aynı hatıraları taşıyan, aynı sevinçleri, aynı elemleri idrak etmiş olan insanların bütün bu müşterek şeyleri kelimeleri ve nağmeleriyle ifade eden bir şarkıda birleşmeleri kadar müessir başka ne olabilir? Bizim gibi vatan ve millet heyecanlarının en büyük, hatta en müthiş sadmelerine uğramış ve bundan dolayı o aziz ve mukaddes heyecanları bihakkın tatmış olan bir millet için seslerini birleştirememek ve müşterek heyecanları beraberce ifade ve izhar edememek ne elîm bir mahrumiyettir.

Hemen bir asra yakın zamandan beri Avrupa’nın ortasında sulh ve sükun içinde yaşayan İsviçrelilerin meşhur bir milli marşları vardır. Şu mealdeki mısralarla başlar:

“Ey serâzad dağlar!” Bizim seslerimizi, bizim hür şarkılarımızı tekrar ediniz! Sana ey vatan, ey muazzez İsviçre! Çocuklarının kanı ve hayatı feda olsun!” ilh.. Hiçbir düşman gölgesi görmemiş, hiçbir vatan acısı duymamış olan o halkın umumi yerlerde bu şarkıyı kadını çocuğu ve ihtiyarıyla öyle bir terennüm edişi vardır ki şehirlerin üstünde muazzam bir dalga halinde birleşen sesler hakikaten İsviçre şahikalarından cevap alır.

İstiklâl zaferiyle tarihin en korkunç bir imtihanını geçirmiş olan Türkiye için bütün mücadelelere, inkılâplara remz olacak ve onların etrafındaki heyecanları yaşatacak bir milli marşa o kadar büyük bir ihtiyaç vardır ki bu manevi gıda ve kudret noksanını herhangi bir maddi gıda buhranıyla pekâlâ mukayese etmek kabildir.

Bu gün kemale girmiş veya gençlik çağının son hadlerine erişmiş olan nesil, musiki, şarkı, marş ilh. gibi ihtiyaçlara karşı az çok biganedir. Çünkü asırlardan beri yobazlığın hâkimiyeti yüzünden musiki şeriata mugayir addedilmiş ve bir terbiye unsuru olmaktan uzak bulundurulmuştu. Nitekim çoğumuzun kulağı elhana yabancı, hele seslerimiz kendimizin bile tahammül edemeyeceğimiz derecede falsoludur. Fakat yetişen nesil bu itibar ile bizden çok farklıdır. Vasıtalarımız kâfi olmasa bile artık musikiyi ve teganniyi bir terbiye unsuru olarak kabul etmiş bulunuyoruz. Çocuklarımızın kulakları elhanı hüsn-ü telakkiye daha müsteiddir. Sesleri artık törpülenmiş bulunuyor. Hele gramofonun en ücra köşelere kadar taammümü halkın nağme ve beste ile istinâsını artırıyor. “Valensiya, Florida mur, sasepari” gibi Frenk şarkılarının mahalle aralarında küfeci çocuklar tarafından bile tekrar edildiklerini işitmiyor muyuz? Gariptir ki bunlardan biri kalabalık bir yerde yüksek sesle teganni edilmiş olsa halkın belki yarısı iştirak edecek derecede aşina çıkar. Buna mukabil milli marşımızın ne olduğunu, hangi bestenin İstiklâl Marşına ait bulunduğunu kimse bilmez.

Her mektep kendi talebesine vatan şarkısını, milli marş ünvanı altında istediği güfte ve besteyi öğretiyor, her muallim hoş gördüğü veya bizzat yaptığı besteyi İstiklâl Marşı’nın güftelerine tatbik ederek çocuklara belletiyor.

Resmî mevkilerde bulunanlar, bir takım merasime riyaset edecek vaziyette olanlar bile kendi millet ve memleketinin nağmelerini tefrikten aciz bulunuyor.

Safahat şairinin resmen kabul edilmiş olan güftesi, kuvvetli ve kıymetli bir manzume olmakla beraber gerek uzunluğu, gerek lisanı ve bilhassa ihtiva ettiği zihniyet itibariyle bu günkü Türkün milli marşı addedilemez. Onu müntehabat mecmuaları tarihi bir hatıra olarak kayd ve muhafaza edebilirler. Bizim güftesiyle, bestesiyle bir İstiklâl Marşına ve bir milli marşa ihtiyacımız vardır.

Dünyada teganninin beklemeden evvel başlamış olduğunu iddia edenler o kadar heyecan tatmış olan Türk milletinin el’ân seslerini bir nağmede birleştirememiş olduklarını düşünseler hayret ederlerdi.

İbrahim Alaeddin, Resimli Gazete, 31 Mart 1928, Sayı 239

 

Mehmet Âkifte ölüm duygusu…

“Nazlı Hilâl”in artık kaşlarını çatmadığı, bayrağın ufuklarda şafaklar gibi dalgalandığı, Hakka tapan milletin istiklâl hakkını bütün dünyanın tanıdığı, bir milletin bir vatana döktüğü ve dökeceği kanları helâl ettiği, hür yaşamış bir ırkın hür yaşamak andını tekrarladığı şu günlerde ölmeyecek bir ölüyü, başta gençler olmak üzere, milletçe anıyoruz.

KAÇ TANE MARŞIMIZ VAR DİYE BİR SUAL İLE KARŞILAŞSAK AKLIMIZA GELECEK SAYI NE OLABİLİR?

Kaç tane marşımız var diye bir sual ile karşılaşsak aklımıza gelecek sayı ne olabilir? Bence iki. Birisi İstiklâl Marşı, diğeri de kökü İsveç olmasına rağmen çok benimsediğimiz (Dağ başını duman almış) marşı.

Beşir Ayvazoğlu - İstiklâl Marşı Tarihi ve Manası

O günlerde Garb Cephesi Kurmay başkanı olan İsmet Bey (Paşa) in Maarif Vekili Dr. Rıza Nur’u ziyaret ettiğini ve Fransızların  Marseyyez’ine benzeyen, askeri şevklendirecek

"Kaleme aldığı marş bu mücadelenin mücessem bir âbidesidir.

Ataç ise yine bir başka yazısında, Âkif’in millî şair, İstiklâl Marşı’nın millî marş olduğunu savunanlara “içinde minarenin, hilâlin, müezzinin zikredildiği bir marş nasıl millî olabilir?”

Metin Önal Mengüşoğlu - Müstesnâ Şair Mehmed Âkif

Bence İstiklal Marşı, Mehmed Âkif nezdinde neticede bir şiirdir. Onun modern bir ayine dönmesini ve dönüştürülmesini arzular mıydı?

"İstiklâl Marşı"nı kabul eden Türkiye Büyük Millet Meclisi de kültür ve heyecan bakımından aynı yüksek seviyede idi.

Ziya Gökalp, büyük mefkûrelerin, cemiyetlerin buhranlı devirlerinde doğduğunu ve onlara yol gösterdiğini söyler. İstiklâl marşları da böyledir.

İSTİKLÂL MARŞI MÜNEKKİTLERİ: NAZIM HİKMET VE TEZATLARI

Çok garip bir tesadüfle Millî Mücadele yıllarının büyük manâsını terennüm edebilmiş bir şair de Nazım Hikmet’tir. Mütareke yıllarında Beyoğlu’nun kozmopolit muhitinde Ağacamiin halini düşünerek susturulmuş ezan sesleri karşısında tam bir Müslüman Türk evlâdının ıstırabını söyleyen mısralar onun imzasını taşır.