İSTİKLÂL MARŞI MÜNEKKİTLERİ: ORHAN SEYFİ ORHON'UN YIKICI GÖRÜŞLERİ

1939 yılı başlarında "Yücel" adıyla bir dergi çıkarıldı. Zamanının en ağırbaşlı bir yayın organı olarak bilinen bu dergide Orhan Seyfi Orhon’un imzasını taşıyan bir yazı yayınlanmıştı. Muharrir bu yazısında Milli Marşımızın en popüler bir mısrasını kastederek büyük bir bilgiçlikle (!) şunları karalıyordu: 

"Kimbilir belki yarın, belki yarından da yakın"

O güne kadar bu mısraların Mehmet Âkif’e ait olduğunu zannedenler gerçekte Fikret’e ait olduğunu Orhan Seyfi’den öğrenince (!) kiminin aklı başından gitti, kiminin aklı başına geldi. Bundan daha ilgi çeken bir olay aynı yazar tarafından ve aynı konuda yayınlanan bir yazıyla ortaya çıktı. Orhan Seyfi Orhon bu kere -anlamadığı yukardaki örnekle ispat ettiği- bir konuda "Yeni Bir Milli Marş" başlığı altında yayınlıyordu. Bu yazısında Orhan Seyfi, uzun tartışmalara yol açan ve yayınlandığı derginin kapanmasına sebep olan şu fikirleri (!) ile suruyordu: 

"İstiklâl Marşı’nı her zaman aynı heyecanla anmak için milli hatıralarımızın ebediliği içinde saklayarak bugünkü hayat akışımıza göre bir milli marşımız olsa… Eğer İstiklâl Marşı değişen bir zihniyeti taşımıyorsa, bugünkü hayatımıza da uyuyorsa mesele yoktur… Fakat bir husumet dünyasının karşısında dişlerimizi gıcırdatarak o zaman için haklı bir öfkeyle: 

Ulusun, korkma; nasıl böyle bir imanı boğar
"Medeniyet!" dediğin tek dişi kalmış canavar!..

Diye bağırmışız da, sonra o zincirleri koparıp medeni alemi dost kollarla kucaklamaya koşmuşsak, niçin bu öfkemizi hiç değiştirmiyelim? Onu, tarihi bir devrin hatırasında saklamak daha güzel olmaz mı? Nihayet, bu marş çok sevdiğimiz Mehmet Âkif’in hiçbirimiz için gizli olmayan düşüncelerini de taşıyor…"

Bu yazılar malûm bir zihniyeti taşıyan Cumhuriyet Halk Partisi’nin organı olarak çıkan bir dergide yayınlanıyor ve imza sahibinin her devirde değişen rengini taşıyordu. İstiklâl Marşı’nın her zaman aleyhinde C.H.P. si belki de Orhan Seyfi’ye bu yazıları emirle yazdırmıştı. Nitekim o yıllarda çıkan "Millet" dergisinde Orhan Seyfi'ye bu konuda sert bir cevap veren Cemal Kutay böyle bir açıklamada bulunmuştur. 

Orhan Seyfi’nin İstiklâl Marşı’nın değiştirilmesi için yazdığı yazı üzerine büyük bir reaksiyon doğdu. O günlerde henüz üniversite öğrencisi olan ve halen Komünizmle Mücadele Dernekleri genel başkanı bulunan İlhan Darendelioğlu yayınladığı Toprak Dergisinde "Değişmesi İcap Eden Sizin Sakim Zihniyetinizdir" diye uzun bir yazı neşretmek suretiyle o zamanki milliyetçi üniversite gençliğinin gerçek sözcüsü olmuştur. Gene o günlerde eli kalem tutan bütün aklı başında yazarlar bu konuda çok hassas davranarak Orhan Seyfi’nin bu yanlış çıkışı karşısında ilgisiz kalmamışlardır. Tersine, en yüksek ve müsbet bir sesle İstiklâl Marşı’nın savunmasını yapmışlardır. Bu arada adı geçen makalenin yayınlandığı "Yeni Çağ" dergisi okuyucularından Nurettin Özdemir’in mektubuyla başlayan ve derginin yaşadığı 17 hafta süreyle tenkit yağmuruna tutulan Orhan Seyfi bu süre sonunda dengiyi kapamakla cepheden kaçtı. 

Aleyhte kampanyanın açılmasına öncü olan Nurettin Özdemir’in: "Orhan Seyfi’ye Açık Mektup"u şu satırları kapsıyordu: 

"...İstiklâl Marşı'nı ve bu marşın şairini batırmak istediniz. Bunları yapanların uğradıkları akıbetleri hatırlayınca "Bilmem Âkif’in bizce çok iyi bilinen vasıflarından" bahsettiniz… 

Allah’a inanmanın, memleketi anarşiye, kargaşalığa götüreceğini yazdınız… 

"Şimdi Allah’a söver, sonra biraz bol para ver! 
Hiç utanmaz Protestan’lara zangoçluk eder." 

Mısralarının tasvir ettiği adamdan ancak bu mısralardaki vasıflarını aldınız. Kısa bir zaman içinde kırktane boya küpüne girip çıktınız. Ve biz bütün bu değişmelerin; ne için olduğunu hâlâ anlayamadık… 

Kendinizi efkârı umumiyeye haklı göstermek için neler düşüneceğinizi bilmiyorum…"

Sahip ve başyazarlığını Orhan Seyfi’nin yaptığı "Yeni Çağ"da çıkan bu yazıdan sonra diğer tenkitler başladı. Bütün bu hücumlara cevap vermek cesaretini, demogojiye sığınarak ve tevil yoluna saparak bulan Orhan Seyfi, şöylece sızlanıyordu : 

"Milli Marşların değişmiyeceğini söyleyenler samimi fikirlerini saklıyorlar. Bir milletin vicdanında bir değişiklik olursa, inandığı şeyler değişirse marşı da değişir. Saltanat devrinde Abdülhamit’in marşını ayağa kalkıp dinliyorduk, değişmedi mi? Sovyetler, marşlarını değiştirmediler mi Fransızlar Marseyyez’i değiştirmedilerse, Fransız ihtilâlini bütün dünyaya yaydığı ana fikirler, Fransız milletinin vicdanında duruyor, demektir. Nihayet benim söylediğim bir fikirdir. Elimde fikirlerimi kimseye zorla kabul ettirecek kuvvetim yok. Yanlış düşünmüş te olabilirim. Samimiyetime bağışlayarak beni affedemez miydiniz, mutlaka çarmıha gerilmem lâzım mı?" 

Burada görülüyorki yazar bir vicdan değişikliğinden bahsediyor. Türklerde bir vicdan değişikliği olduysa, bu cumhuriyetin ilk yıllarında olmuş olabilirdi. Biz böyle bir vicdan değişikliğine inanmıyoruz. Eğer kastedilen dünya görüşündeki değişiklikse, bu vicdan değişikliği değildir. Görülüyorki, sonraki yaşayışla da samimiyetten uzak görülen, idare etmekten çok idare edilmeye alışık olan Orhan Seyfi, bu yanlış tutuma bazı çevrelerin etkisiyle sürüklenmişti. Okuyucularından ve Türk halkından özür diler gibi yazdığı yazılar onu hiçbir zaman vicdanlarda affettirmemiştir. Son zamanlarda sömürücülerin toplandığı Adalet Partisinde milletvekilliği görevi yapan yazar, masonluk lehine yazılar yazarak milli meselelerden ne kadar uzak olduğunu açıkca belli etmiştir. 

Muhiddin Nalbandoğlu, Milli Hareket, Kasım 1966, S. 4. 

AKİFİN MEZARI

Üniversite talebesi geçenlerde ölümünün yıldönümü münasebetile İstiklâl marşı şairi Mehmed Akifin mezarını ziyaret etmiş. Gençler, bu mezarın bir toprak yığınından ibaret olduğunu görerek müteessir olmuşlar; onun mezarına bir taş dikmeğe karar vermişler ve bunun için de bir broşür çıkarmışlardır...

Ahmet Kabaklı - Röportaj: Celâl Bayar, İstiklâl Marşı'nın kabulünü anlatıyor

Ahmet Kabaklı: Muhterem Efendim bugün size hem oğlunuzun vefatı üzerine başsağlığı dilemeye geldik, hem de lütfederseniz İstiklâl Marşımızın kabulünün 62. ve Âkif'in

"Yukarıdaki satırlar, İstiklal Marşı hakkında yapılmış hemen hemen en sert eleştirilerdir. "

Karabekir, Genelkurmay Başkanlığı'na da Akif’in İstiklal Marşı ve bestelenmek için bunun Paris'e gönderilmesi tasarısı hakkındaki eleştirilerini bildirir.

"İstiklâl Marşı"nı kabul eden Türkiye Büyük Millet Meclisi de kültür ve heyecan bakımından aynı yüksek seviyede idi.

Ziya Gökalp, büyük mefkûrelerin, cemiyetlerin buhranlı devirlerinde doğduğunu ve onlara yol gösterdiğini söyler. İstiklâl marşları da böyledir.

Millet, Türk milleti, başına üşürülen demir, ateş yağmuru içinde usanmadan, ümit kesmeden, geleceğini böyle görüyor, ona böyle inanıyordu.

Londra Konferansı'nda millicilerin prestijini, kredisini kırmak için, millicilere Sevr Antlaşınası'nı asgari değişikliklerle kabul ettirmek için Yunanlılar Büyük Millet Meclisi'nin muntazam ordularına İnönü'nde bir taarruzda daha bulundular.

Mahir İz - Yılların İzi; İstiklâl Marşı'nın Yazılması

Yeni kurulan devlet için bir «Millî Marş» yazılması hususunda Büyük Millet Meclisi’nin altı ay müddet vererek açtığı «İstiklâl Marşı Müsabakası»na muhtelif şairlerin gönderdiği 724 şiir gelmişti.

Gene Milli Marş

Milli marşın İstanbul radyosunda niçin çalınmadığı hakkında yazdığım yazıdan sonra, bu meselenin efkâri umumiyede uyandırdığı akisler, hassas bir noktaya dokunduğumu ispat etti.

Niçin bir millî marşımız yok?

Yusuf Ziya Bey, millî bir marştan mahrum oluşumuzdan en büyük teessürü hisseden bir zat olduğu için, bu bahis etrafında bize umumî alâkayı davet edebilecek şeyler söyledi.