İnsan hakkındaki düşüncelerin en sapkını ve en saptırıcısı insanın kendi kaderini yarattığı düşüncesidir. Modernlik bu sapkınlığın üzerinde vücut buldu. Âyet meali bize insanın istiğnaya uğrarsa mutlaka azacağını söylüyor. Zaman içinde önce Avrupa, sonra Avrupa’nın bulaştığı bütün dünya ilerleme ve evrim düşüncesine iyi gözle baktı. Veya hâkim sınıflar eliyle bakmağa zorlandı. İnsanlığın nurlu ufuklara doğru ilerlediği düşüncesi avutucuydu. Evrim fikri ilerlemeyi fikr-i sabit haline getirdi.













